Akli veya nakli bilimlerin içinde hangisi olursa olsun, ilimleri tahsil etmenin kuralları vardır. Hoca talebe arasında riayet edilmesi gereken bu kurallar daha çok şifahi ve tatbiki olarak uygulana gelmiştir. XII. yüzyılda yaşamış olan Hanefî fıkıh âlimi ve eğitimci Zernûcî’nin esas olarak öğrenme usullerini konu alan “Talîmü’l-Müteallim” adlı eseri, oldukça önemli bir eserdir. Zernûcî bu eseriyle İslam dünyasında Hanefi mezhebine ait uygulamalardan hareketle öğrenim usulleri üzerinde duran öncü bir kişi olarak eğitim tarihinde iz bırakmıştır.
Eserde, ilmin mahiyeti ve önemi, niyet, ilim, hoca ve arkadaş seçiminde dikkat edilecek hususlar, ilim ve ehline saygı, derse başlama, çalışma, devam etme gibi hususlar, tevekkül, tahsilin zamanı, şefkat ve nasihat, başarıyı olumsuz yönde etkileyen kötü huy ve alışkanlıklar, hafızayı güçlendiren veya unutkanlığa yol açan sebepler ile rızkın, ömür ve sağlığın artmasına veya azalmasına sebep olan durumlar ele alınarak ilmin fazileti ve hoca talebe arasındaki ilişkiler ve ilim yolunda ilerlemenin ve sağlıklı neticeler almanın yolları anlatılmıştır.
